የኢትዮጵያ ሙዚቃ በዓለም አቀፍ መድረክ 

የኢትዮጵያ የሙዚቃ ኢንዱስትሪ የፈጠራ ባለቤቶችን መብት በማስከበርና ተገቢውን ጥቅም በማስገኘት ረገድ አዲስ ምዕራፍ ላይ ደርሷል። 

የዲጂታል ሙዚቃ አከፋፋዩ Geez Creative ከዓለም አቀፍ የሮያሊቲ ተቋማት—ASCAP (የአሜሪካ የደራሲያን፣ አቀናባሪዎችና አሳታሚዎች ማኅበር) እና Sentric Music ጋር ባደረገው ስምምነት መሠረት ኢትዮጵያውያን አርቲስቶች ከውጭ ሀገራት የቅጂ መብት ክፍያ ማግኘት ጀምረዋል። 

ይህ አሠራር ከተጀመረ ስምንት ወራት ያስቆጠረ ሲሆን በአሁኑ ወቅት ወደ 20 የሚጠጉ ታዋቂ የሀገር ውስጥ አርቲስቶች ተመዝግበው የየሩብ ዓመት ክፍያቸውን በመቀበል ላይ ይገኛሉ። 

ክፍያው የሚሰበሰበው ከዓለም አቀፍ የሙዚቃ ማጫወቻዎች፣ ከባሕር ማዶ የሬዲዮና ቴሌቪዥን ስርጭቶች፣ ከቀጥታ ኮንሰርቶች፣ ከዲጂታል መተግበሪያዎች፣ ከማስታወቂያዎችና ከቪዲዮ ጌሞች ነው።

በዚህ አዲስ አሠራር መሠረት ተጠቃሚ የሚሆኑ አርቲስቶች እንደ ሥራዎቻቸው ተደራሽነትና ተወዳጅነት ሁኔታ በየሦስት ወሩ ከ500 እስከ 2,000 የአሜሪካ ዶላር ማግኘት የሚችሉ ሲሆን ከዓለም አቀፍ ገበያ ከሚሰበሰበው የተጣራ የሮያሊቲ ገቢ ላይ 80 በመቶው (80%) በቀጥታ ለአርቲስቶቹ የሚከፈል ይሆናል። 

የፈጠራ ባለቤቶች ሙሉ ጥቅማቸውን እንዲያገኙ አዲሱ አሠራር በሁለት ዋና ዋና የቅጂ መብት ክፍሎች ላይ ያተኩራል የመጀመሪያው የግጥምና ዜማ መብት  ሲሆን ሁለተኛው የድምፅ ቅጂ መብት ነው።

የድምፅ ቅጂ መብት ገቢ ክፍፍሉም 50% ለድምፃዊው፣ 30% ለካሴት/ሲዲ አሳታሚው ወይም ለባለቤቱ፣ እንዲሁም 20% ለሙዚቃ አዘጋጁ (Producer) እንዲሆን ተደንግጓል። 

አርቲስቶች ሥራዎቻቸውን በዓለም አቀፍ ደረጃ ከመልቀቃቸው በፊት የባለቤትነት ድርሻቸውን 100% የሚያረጋግጥ የጽሑፍ ስምምነት እንዲያደርጉና ትክክለኛ መረጃዎችን እንዲያስመዘግቡም ይመከራል።

የኢትዮጵያ ሙዚቃ ከዓለም አቀፍ የሮያሊቲ ሥርዓት ጋር መገናኘቱ በዓለም ዙሪያ ያሉ ስኬታማ ሀገራት የፈጠራ ኢንዱስትሪያቸውን ለማሳደግ ከተጠቀሙበት ዘመናዊ አሠራር ጋር አብሮ የሚሄድ ነው። 

ለምሳሌ በናይጄሪያ የሙዚቃ የቅጂ መብት ማኅበር (MCSN) የሀገር ውስጥ የሬዲዮ ስርጭቶችንና የዲጂታል አጠቃቀምን በበላይነት በመቆጣጠር፣ የአፍሮቢትስ ሙዚቃ በዓለም ዙሪያ በሚጫወትበት ጊዜ ሁሉ ለአርቲስቶቹ በሚሊዮን የሚቆጠር ዶላር ገቢ ማስገኘት ችሏል። 

በደቡብ አፍሪካም የደቡብ አፍሪካ የሙዚቃ መብቶች ድርጅት (SAMRO) የንግድ ቦታዎችን፣ የገበያ ማዕከላትንና የብሮድካስት ጣቢያዎችን በጥቅል ፈቃድ ሥር በማጠቃለል፣ ለፈጣሪዎች አስተማማኝና ቋሚ የየሩብ ዓመት ገቢ ያከፋፍላል።

በምዕራባውያን ሀገራት እንደ ASCAP እና PRS for Music ያሉ ግዙፍ ተቋማት የዘረጉት ሥርዓት ደግሞ ይበልጥ የዳበረ ነው።

በእነዚህ ሀገራት የዲጂታል መከታተያ ቴክኖሎጂን በመጠቀም፣ አንድ ዘፈን በሬዲዮ በተጫወተ ቁጥር ወይም በማንኛውም የሕዝብ መሰብሰቢያ ቦታ በባክግራውንድ በተሰማ ቁጥር ጥቃቅን ክፍያዎች ተመዝግበው ይከማቻሉ፤ ይህም ለግጥም ጸሐፊው፣ ለዜማ አቀናባሪውና ለድምፃዊው ዕድሜ ልክ የሚቀጥል የገቢ ምንጭ ይፈጥርላቸዋል።

አሁን በኢትዮጵያ የተጀመረው አዲስ አሠራር የሀገራችንን አርቲስቶች ከዚህ ውጤታማ ዓለም አቀፍ ሥርዓት ጋር በማገናኘት የፈጠራ ባለሙያዎች ከሥራቸው ተገቢውን ክብርና ጥቅም እንዲያገኙ ትልቅ በር ከፋች ሆኗል።