ስለ እውነት እስራትንና እንግልትን የተጋፈጡት የነፃ ፕሬሱ ባለውለታ — ጋዜጠኛ ጎሹ ሞገስ (1928-2018)

በኢትዮጵያ የነፃ ፕሬስ ታሪክ ውስጥ የማይዘነጋ ደማቅ አሻራ ያኖሩትና ለእውነት በመቆማቸው በርካታ መስዋዕትነቶችን የከፈሉት አንጋፋው ጋዜጠኛና የነፃ ፕሬስ ታጋይ አቶ ጎሹ ሞገስ (ከ1928 - 2018 ዓ.ም) ከዚህ ዓለም በሞት ተለዩ።

 አቶ ጎሹ ሞገስ በተለይም በ1980ዎቹ መጀመሪያ ላይ በኢትዮጵያ የግል ፕሬስ እንዲያብብ እና የሃሳብ ነፃነት እንዲከበር በቀዳሚነት ከተሰለፉት የሙያው ፈር ቀዳጆች አንዱ ነበሩ። ታዋቂው ደራሲና ጋዜጠኛ ዕዝራ እጅጉ የዚህን ታላቅ ሰው ታሪካዊ የህይወት ጉዞ በሚከተለው መልኩ ሰንዶታል።

 የ"ጦቢያ" መጽሔት አውራ እና የፅናት ተምሳሌት

አቶ ጎሹ ሞገስ ስማቸው በግንባር ቀደምትነት የሚነሳው በወቅቱ በሀገሪቱ የፖለቲካ እና ማህበራዊ ጉዳዮች ላይ በሳል ሂሶችን በማቅረብ እጅግ ተወዳጅ ከነበረችው “ጦቢያ” መጽሔት እና ጋዜጣ ጋር ነው። አቶ ጎሹ በመጽሔቷ ላይ በነበራቸው ጉልህ ሚና እና በሚያበረክቷቸው የማይረሱ የአምድ ጽሑፎቻቸው የአንባቢዎችን ቀልብ መግዛት ችለው ነበር።

በዚያ የነፃ ፕሬስ ጋዜጠኝነት ከፍተኛ ዋጋ በሚያስከፍልበት ፈታኝ ዘመን፣ አቶ ጎሹ ስለ እውነት እና ስለ ህዝብ ድምፅ በመቆማቸው ምክንያት ከባድ ፈተናዎችን አስተናግደዋል። ከወቅቱ የጦቢያ የስራ ባልደረቦቻቸው (እንደ ጋዜጠኛ ሙሉጌታ ሉሌ እና አቶ ክፍሌ ሙላት) ጋር በመሆን፦

• በተደጋጋሚ ለእስራት፣ ለክስ እና ለእንግልት ተዳርገዋል።
• የጦቢያ ቢሮ በድንገት በቃጠሎ በወደመበት እና ጋዜጠኞቿ በታሰሩበት አስጨናቂ ወቅት እንኳ ሳይበገሩ ያሳዩት ጽናት በሙያ አጋሮቻቸው ዘንድ እስከ ዛሬ በአርአያነት ይነሳል።

 በሀገራቸው የጸኑ ባለውለታ በርካታ የሙያ አጋሮቻቸው በደረሰባቸው ከባድ ጫና ምክንያት ሀገር ጥለው ለመሰደድ በተገደዱበት በዚያ የፈተና ወቅት፣ አቶ ጎሹ ሞገስ ግን ሳይሰደዱ በሀገራቸው ላይ ጸንተው በመኖር ሙያቸውን እና ህዝባቸውን በታማኝነት አገልግለዋል። የጋዜጠኞችን መብት ለማስከበር ይንቀሳቀስ በነበረው የኢትዮጵያ ነፃ ጋዜጠኞች ማህበር (ኢነጋማ) ውስጥም ንቁ ተሳታፊ ነበሩ።

ባጭሩ፦ አቶ ጎሹ ሞገስ የወቅቱን ገዥዎች ሳያፈሩ፣ ለእውነት እና ለፕሬስ ነፃነት መሰረት ጥለው ያለፉ የቁርጥ ቀን የሙያ ታጋይ ነበሩ። ለቤተሰቦቻቸው፣ ለወዳጅ ዘመዶቻቸው እና ለሙያ ባልደረቦቻቸው መጽናናትን እንመኛለን።