የኢትዮጵያ ማክሮ-ኢኮኖሚ ሪፎርም፦ ለምስራቅ አፍሪካ የንግድ ኮሪደሮች አዲስ ተስፋ ወይስ ትልቅ ለውጥ?

በኢትዮጵያ እየተተገበረ ያለው አጠቃላይ የማክሮ-ኢኮኖሚ ማሻሻያ—በተለይም የኢትዮጵያ ብሔራዊ ባንክ የውጭ ምንዛሬ ተመን በገበያ እንዲወሰን ማድረጉ—በሀገሪቱ የንግድ ሎጂስቲክስ እና እንደ ላፕሴት (LAPSSET) ባሉ በቀጣናዊ የኢኮኖሚ መስመሮች ላይ ከፍተኛ መዋቅራዊ ለውጥ እያስከተለ ይገኛል።
ይህ ታሪካዊ የተባለለት የፖሊሲ ለውጥ በቀጣናው የንግድ ትስስር ላይ ይዟቸው የመጣቸውን 4 ዋና ዋና ወሳኝ ነጥቦች ሎሚ ኒውስ እንደሚከተለው አጠናቅሮታል፦
 
1. የውጭ ምንዛሬ ገበያ መለቀቅ እና የሎጂስቲክስ ፋይናንስ መነቃቃት
ቀደም ሲል የነበረው ከባድ የውጭ ምንዛሬ እጥረት የሎጂስቲክስና የማስተላለፍ (clearing & forwarding) ኩባንያዎች ለዓለም አቀፍ የጭነት አገልግሎት፣ ለወደብ ኪራይ እና ለኮንቴይነር ማስተናገጃ የሚሆን የዶላር ክፍያ በወቅቱ እንዳይፈፅሙ ትልቅ ማነቆ ሆኖ ቆይቷል።
 
የሎሚ ኒውስ እይታ፦ የኦፊሴላዊው እና የጥቁር ገበያ የምንዛሬ ልዩነት መጥበቡ የውጭ ካፒታል ወደ አገር ውስጥ በቀጥታ እንዲገባ መንገዱን ከፍቷል። ይህም የሎጂስቲክስ ኩባንያዎች በላሙ ወይም በጅቡቲ ወደቦች ላይ ለሚኖራቸው የክፍያ ስምምነቶች ቀጥተኛ የባንክ ፋይናንስ እንዲያገኙ ዕድል ሰጥቷቸዋል።
 
2. የላፕሴት (LAPSSET) እና የሞያሌ መስመር የንግድ ፍሰት መጨመር
የብር ዋጋ ከገበያ ጋር መስተካከሉ የኢትዮጵያን የወጪ ንግድ ምርቶች (እንደ ቡና፣ የቅባት እህሎች እና የእንስሳት ተዋጽኦ) በዓለም አቀፍ እና በቀጣናዊ ገበያ ላይ ይበልጥ ተወዳዳሪ ያደርጋቸዋል።የኮሪደር ተፅዕኖ ይህ የኤክስፖርት መነቃቃት በኢሲዮሎ–ሞያሌ መስመር በኩል ወደ ኬንያ የሚደረገውን የየብስ ላይ ንግድ በከፍተኛ ሁኔታ ያሳድገዋል። የላፕሴት ኮሪደር ቀደም ሲል ከኬንያ ወደ ኢትዮጵያ ለሚመጡ ዕቃዎች ብቻ (One-way) ያደላ የነበረ ሲሆን፥ አሁን ግን የኢትዮጵያ ምርቶች በዚሁ መስመር ወደ ላሙ ወደብ የሚፈሱበትን የሁለትዮሽ የንግድ ሚዛን (Two-way freight volume) ይፈጥራል።
 
3. የወደብ አማራጮችን የማስፋፋት ስትራቴጂ (Port Diversification)
ኢትዮጵያ ከጅቡቲ ወደብ ላይ ያላትን የ90% በላይ ጥገኝነት ለመቀነስ የምታደርገውን ጥረት ይህ የኢኮኖሚ ማሻሻያ በከፍተኛ ሁኔታ ያግዘዋል። ይህ የስትራቴጂያዊ ለውጥ  በነፃ ገበያ መርህ የሚመራው አዲሱ የኢኮኖሚ ሥርዓት የግል ባለሀብቶች በሎጂስቲክስ ዘርፍ እንዲሰማሩ ስለሚፈቅድ፥ ኩባንያዎች ወጪያቸውን በማስላት ረገድ የተሻለ አማራጭ ወደሚሰጧቸው የላሙ (ኬንያ) እና የበርበራ (ሶማሊላንድ) ኮሪደሮች በነፃነት እንዲንቀሳቀሱ እና የትራንስፖርት መስመሮቻቸውን እንዲያሰፉ ዕድል ይሰጣል።
 
4. በድንበር ተሻጋሪ መሠረተ-ልማቶች ላይ የግል ዘርፍ ኢንቨስትመንት መሳብ
የማክሮ-ኢኮኖሚ ማሻሻያው የመንግሥትና የግል አጋርነት (PPP) ሕጋዊ ማዕቀፎችን ለውጭ ቀጥታ ኢንቨስትመንት ይበልጥ ማራኪ አድርጎታል።የዚህ መሠረተ-ልማት ትስስር የውጭ ኢንቨስተሮች ቀደም ሲል የትርፍ ድርሻቸውን በዶላር ወደ አገራቸው ለመውሰድ (repatriation of profits) የነበረባቸውን ስጋት ስለሚያቃልልላቸው፥ በኢትዮጵያ የድንበር ከተሞች (እንደ ሞያሌ እና ድሬዳዋ) ላይ በሚገነቡ የደረቅ ወደቦች (Dry Ports)፣ የቀዝቃዛ ሰንሰለት መጋዘኖች (Cold-chain storage) እና የጭነት ማረፊያ ጣቢያዎች ላይ በራስ መተማመን ኢንቨስት እንዲያደርጉ በር ይከፍታል።
 
 በአጠቃላይ የኢትዮጵያ የፋይናንስ ሪፎርም ሀገሪቷን ከቀጣናው የኢኮኖሚ ኮሪደሮች ጋር በብቃት የሚያስተሳስር ወሳኝ ሞተር ነው። ማሻሻያው የንግድ ሥራ የመሥራት ምቾትን በማሻሻል፥ ኢትዮጵያ በምስራቅ አፍሪካ የሎጂስቲክስ መዋቅር ውስጥ ተተግብሮ   ኢትዮጵያን በቀጠናው ወደዋና ተዋናይነት እንድትሸጋገር ያደረጋት ይሆናል የሚል እምነት አለ ።
 
የእርስዎ አስተያየት ምንድ ነው? ይህ አዲስ የማክሮ-ኢኮኖሚ ማሻሻያ በኢትዮጵያ የወጪ እና ገቢ ንግድ ላይ ምን ዓይነት ተፅዕኖ ያሳድራል ብለው ያስባሉ? ሃሳብዎን በኮሜንት ያካፍሉን!