በአፍሪካ የኤቦላ ስጋት ማደግ እና የኢትዮጵያ ቅድመ-ጥንቃቄ እርምጃዎች

 የአፍሪካ ሲዲሲ የኤቦላ ስጋት ባለባቸው ሀገራት ዝርዝር ውስጥ ኢትዮጵያን ቢያካተትም፣ በሀገሪቱ ምንም ዓይነት ተጠቂ እንዳልተገኘና የቅድመ-መከላከል ስራዎች መጠናከራቸው ተገለጠ። በዲሞክራቲክ ሪፐብሊክ ኮንጎ እና በኡጋንዳ የተከሰተው የኤቦላ (Bundibugyo strain) ወረርሽኝ በፍጥነት መስፋፋቱን ተከትሎ፣ የአፍሪካ የበሽታ መከላከያ እና መቆጣጠሪያ ማዕከል (Africa CDC) ቫይረሱ በከፍተኛ ሁኔታ ሊሰራጭባቸው ከሚችሉ 11 የአፍሪካ ሀገራት መካከል ኢትዮጵያን አንዷ አድርጎ ፈርጇታል። ይህ የተደረገው ቦሌ ዓለም አቀፍ አውሮፕላን ማረፊያ የአህጉሪቱ ዋና የትራንዚት ማዕከል በመሆኑ ሊኖር የሚችለውን የድንበር ተሻጋሪ ስርጭት ዕድል አስቀድሞ ለመከላከል ነው።

ከኢትዮጵያ ነባራዊ ሁኔታ ጋር ያለው ትስስር፦

• የላቀ ዝግጁነት እና ፍተሻ፦ የኢፌድሪ ጤና ሚኒስቴር እና የኢትዮጵያ የህዝብ ጤና ኢንስቲትዩት (EPHI) በሀገሪቱ እስካሁን ምንም ዓይነት የኤቦላ ተጠቂ ሰው አለመገኘቱን በይፋ አረጋግጠዋል። ሆኖም፣ እንደ ቦሌ አውሮፕላን ማረፊያ ባሉ ዋና ዋና መግቢያዎች ላይ የሙቀት መጠን ምርመራ (Screening) እና የላብራቶሪ ቅድመ-ዝግጅት ስራዎች በከፍተኛ ሁኔታ ተጠናክረዋል።
• የአቅርቦት ሰንሰለት ጥንቃቄ፦ በመካከለኛው ምስራቅ ባለው ውጥረት ምክንያት ዓለም አቀፍ የሎጂስቲክስ መስመሮች ላይ የሚታዩት መስተጓጎሎች ወደፊት ሊያጋጥሙ የሚችሉ ስጋቶችን ለመገምገም እንደ ግብዓት እየተወሰዱ ነው። በአሁኑ ወቅት በአገር ውስጥ ምንም ዓይነት ይፋዊ የመድኃኒት እጥረት ባያጋጥምም፣ ስትራቴጂካዊ የሕክምና ቁሳቁሶችን አስቀድሞ ማከማቸት ላይ ትኩረት ተሰጥቷል።
• የሀገር ውስጥ ምርት እንደ ጋሻ፦ የኢትዮጵያ የምግብና መድኃኒት ባለስልጣን (EFDA) የዓለም ጤና ድርጅትን የቁጥጥር ብቃት ደረጃ 3 (WHO Maturity Level 3) ማግኘቱን ተከትሎ፣ የአገር ውስጥ የመድኃኒት አምራቾች መሰረታዊ የሕክምና አቅርቦቶችን የመሸፈን አቅማቸው እያደገ መጥቷል። ይህ አቅም በዓለም አቀፍ ደረጃ መሰናክሎች በሚፈጠሩበት ወቅት የሀገርን የጤና ደህንነት ለመጠበቅ ትልቅ እምቅ አቅም ሆኖ ያገለግላል።

ኢትዮጵያ አሁን ላይ ሙሉ በሙሉ ከኤቦላ ነፃ ብትሆንም፣ የጤና ተቋማት ካለፉት ዓለም አቀፍ ወረርሽኞች ባገኙት ልምድ መሰረት ‘ሳይቀደሙ መቅደም’ በሚል መርህ የድንበር ፍተሻዎችን እና የውስጥ አቅምን የማጠናከር ስራዎችን በንቃት እያከናወኑ እንደሆነ ተናግረዋል